Foto's geotaggen: de vier stappen die werken

Om foto's te geotaggen schrijf je een breedtegraad en een lengtegraad in de EXIF-metadata van het beeldbestand zelf, zodat de coördinaten binnen de foto meereizen in plaats van in een bijschrift, een mapnaam of een spreadsheet te blijven staan. Foto's geotaggen komt neer op vier stappen: de coördinaten opzoeken, de foto openen in iets dat EXIF kan schrijven, de locatie wegschrijven en het bestand teruglezen om te controleren of die er echt in staat.

Precies die laatste stap slaat bijna iedereen over, en het is de stap die de twee storingen verderop opvangt: een locatie die het bestand nooit heeft bereikt, en een locatie die het wel bereikte maar naar de verkeerde kant van de wereld wijst.

Foto's geotaggen in vier stappen

1. Zoek de breedte- en lengtegraad op van de plek waar de foto is gemaakt.
2. Open de foto in een editor die locatiegegevens kan wegschrijven.
3. Zet het punt op een kaart en schrijf het vervolgens in het bestand.
4. Lees het bestand terug en bevestig dat de locatie erin staat.

Stap een is een kaartopzoeking. Stap twee valt het meeste af van wat al op je computer staat: een telefoongalerij en het deelvenster met bestandsdetails van Windows tonen je allebei graag een locatie, maar geen van beide schrijft er een nieuwe. Stap drie is waar de locatie ontstaat. Kies het punt op de kaart en schrijf de coördinaten in het bestand, en je krijgt een kopie van de foto terug die haar locatie met zich meedraagt.

Wat er werkelijk in het bestand wordt geschreven

Hier is dezelfde foto uit die schermafbeelding, daarna geopend in een metadataviewer. Zo ziet "geotagd" er van binnen uit:

De onderste twee rijen zijn de coördinaten zoals je ze zelf zou intypen: 40.7 en -73.9. De rijen erboven laten zien hoe de foto ze werkelijk opslaat, en daarbij zijn twee verschillen van belang.

Het eerste is dat het decimale getal wordt opgesplitst. 40.7 wordt vastgelegd als 40, 42, 0: 40 graden, 42 minuten, 0 seconden. Dat is een formaatwijziging waarbij niets verloren gaat.

Het tweede is het verschil dat je opbreekt. Het minteken is weg. De opgeslagen lengtegraad is een positieve 73, 54, 0, en de westelijke helft van -73.9 zit in een apart veld van zichzelf:

• GPSLatitude en GPSLongitude bevatten de afstand tot de evenaar en tot Greenwich, altijd als positieve getallen.
• GPSLatitudeRef en GPSLongitudeRef bevatten elk één letter, N of S, E of W. Zij zijn het enige in het hele bestand dat vastlegt aan welke kant van de evenaar en aan welke kant van Greenwich je stond.
• GPSAltitude en GPSAltitudeRef werken op dezelfde manier voor hoogte. De hoogte wordt opgeslagen als een gewoon positief getal, dus die ene vlag is het enige dat een dak van een kelder scheidt.

Elk locatieveld dat een foto kan bevatten staat opgesomd in de GPS-referentie van ExifTool, en de uitleg veld voor veld staat in wat geotaggen in een foto schrijft.

Waarom coördinaten op het verkeerde halfrond belanden

Schrijf datzelfde coördinatenpaar in een foto, laat die twee velden van één letter weg en lees het bestand terug. Dan krijg je dit:

GPSLatitude  : 40 deg 42' 0.00"
GPSLongitude : 73 deg 54' 0.00"
GPSPosition  : 40 deg 42' 0.00", 73 deg 54' 0.00"

De getallen kloppen en de N en de W ontbreken simpelweg. Er staat niets meer in de foto dat vastlegt dat de lengtegraad west had moeten zijn. Het bestand meldt nog steeds een locatie en ziet er nog steeds geotagd uit, dus de fout overleeft elke controle behalve die ene die de speld op een kaart zet.

Dit is waar mensen tegenaan lopen wanneer een correcte coördinaat een speld in het verkeerde land oplevert. Meestal begint het met een decimaal getal met teken dat rechtstreeks uit een kaart wordt geplakt in een tool die het nooit opsplitst in een getal en een richting.

Bij het maken van de foto, of achteraf toegevoegd

Een telefoon met locatievoorzieningen aan schrijft de locatie al weg terwijl de foto wordt opgeslagen, en hetzelfde geldt voor een camera met ingebouwde GPS of gekoppeld aan een logger. Meer is niet nodig; de coördinaten zitten er vanaf de eerste opslag in.

Al het overige is de tweede route: een camera zonder GPS-ontvanger, een opname gemaakt met locatie uitgeschakeld, een bestand dat al door een dienst is gegaan die metadata verwijdert, of de scan van een oude afdruk. Die komen allemaal binnen met een lege locatie, en die moet er achteraf in worden geschreven. Dat is het geval dat de vier stappen hierboven beschrijven.

Wat een upload overleeft

Een locatie woont binnen het bestand, dus ze reist alleen zo ver als het bestand ongeschonden reist. Het IPTC, de normalisatieorganisatie achter fotometadata, testte zestien diensten voor beeld- en bestandsdeling in een controleronde in het voorjaar van 2019. Het patroon dat zij aantrof:

Wat er met fotometadata gebeurde bij elke dienst, IPTC-testronde, voorjaar 2019

Dienst	Wat de test aantrof	Wat dat betekent voor jouw locatie
Instagram, Twitter	Alle metadata verwijderd	De locatie overleeft de upload niet
Pexels, Pixabay, Unsplash	Verwijderd uit gedownloade bestanden	Wie jouw foto downloadt, krijgt geen locatie
Flickr	Cameragegevens behouden bij download	De locatie komt doorgaans mee terug met het bestand
Google Photos	Cameragegevens behouden bij download	De locatie komt doorgaans mee terug met het bestand
Dropbox, OneDrive	Oorspronkelijk bestand behouden	Je krijgt precies terug wat je erin hebt gestopt

Die ronde is oud en het IPTC heeft geen nieuwere over sociale media gepubliceerd, dus lees haar als de vorm van het probleem en niet als de exacte stand van vandaag. De werkregel houdt hoe dan ook stand: bewaar je geotagde origineel ergens waar jij de controle hebt, en ga er nooit van uit dat een bestand dat door de server van iemand anders is gegaan zijn locatie nog draagt. De redenering werkt ook andersom. Wanneer een foto naar een openbare plek gaat en de locatie niemand iets aangaat, haal de coördinaten er dan weer uit voordat ze vertrekt.

Controleren of de coördinaten echt in het bestand staan

Dit is stap vier en hij kost ongeveer tien seconden. Open de afgewerkte foto in een metadatalezer en kijk naar de locatievelden.

Staan de breedtegraad en de bijbehorende letter voor de richting er allebei, dan zit de locatie echt in het bestand en reist ze ermee mee. Is dat gedeelte leeg, dan is er niets weggeschreven, wat de bewerkingsapp je op het scherm ook liet zien. Je kunt de locatievelden van een foto teruglezen zonder iets te installeren.

Controleer de richtingletters, niet alleen de getallen. Een breedtegraad zonder N of S ernaast is precies de storing van hierboven, en die ziet er volkomen correct uit totdat iets hem op een kaart probeert te zetten. Werk je liever vanaf een desktop dan vanuit een browser, dan worden de opties voor Windows en Mac hier uiteengezet, inclusief welke een locatie kunnen wegschrijven en welke er alleen een kunnen tonen.